Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ – Δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη, 30 χρόνια

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη δολοφονία του δημοσιογράφου και πολιτικού Παύλου Μπακογιάννη, από την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη». Ήταν το πρωί της 26ης Σεπτεμβρίου 1989 όταν έπεφτε νεκρός στην είσοδο της πολυκατοικίας της οδού Ομήρου στην Αθήνα, όπου στεγαζόταν το πολιτικό του γραφείο.

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη δολοφονία του δημοσιογράφου και πολιτικού Παύλου Μπακογιάννη, από την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη». Ήταν το πρωί της 26ης Σεπτεμβρίου 1989 όταν έπεφτε νεκρός στην είσοδο της πολυκατοικίας της οδού Ομήρου στην Αθήνα, όπου στεγαζόταν το πολιτικό του γραφείο. Η δολοφονία του είχε συγκλονίσει τον πολιτικό κόσμο της εποχής. Το Αρχείο της ΕΡΤ, παρουσιάζει στην ιστοσελίδα http://www.ert.gr/news/arxeio-afierwmata/  την εκπομπή-αφιέρωμα στον βουλευτή Ευρυτανίας της ΝΔ Παύλο Μπακογιάννη, για τον έναν χρόνο από τη δολοφονία του, «Στιγμές στο χρόνο», παραγωγής 1990.

Η εκπομπή με αφηγηματικό τρόπο διατρέχει τη διαδρομή του στη δημοσιογραφία και την πολιτική του δράση, ενώ συνεντεύξεις πολιτικών, δημοσιογράφων φίλων του και ανθρώπων του οικογενειακού του περιβάλλοντος φωτίζουν στοιχεία της προσωπικότητάς του.

Ο Παύλος Μπακογιάννης γεννήθηκε το 1935 στο χωριό Βελωτά της Ευρυτανίας και ήταν ο μεγαλύτερος γιος του παπα-Κώστα και της Ειρήνης Μπακογιάννη. Στην εκπομπή ο πατέρας του, η αδελφή του Αναστασία Κασβίκη-Μπακογιάννη και ο αδελφός του Νίκος Μπακογιάννης μιλούν για το περιβάλλον όπου μεγάλωσε, για τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Γίνεται αναφορά στις σπουδές του στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, καθώς και στο πείσμα του για μάθηση που τον οδήγησε να φύγει στη Γερμανία για τη συνέχιση των σπουδών του, παίρνοντας πτυχίο Πολιτικής Οικονομίας και Πολιτικών Επιστημών, από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου όπου ανακηρύχθηκε διδάκτωρ.  Παράλληλα, από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, ανέλαβε τη διεύθυνση του ελληνικού προγράμματος της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, γεγονός που του έδωσε τη δυνατότητα καθημερινής επαφής με τους Έλληνες της Γερμανίας.

Η εκπομπή εστιάζει ιδιαίτερα στη δράση του, από τη θέση αυτή, εναντίον του καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967, και στις εκπομπές του που υπήρξαν σημείο αναφοράς του αντιδικτατορικού αγώνα, με καυστικά σχόλια και ειδήσεις που αναμετέδιδε η Ντόιτσε Βέλε. Οι δημοσιογράφοι Ασημάκης Χατζηνικολάου και Ελένη Τορόση, συνεργάτες του Παύλου Μπακογιάννη στο Ραδιόφωνο της Βαυαρίας, περιγράφουν τον χαρακτήρα του, θυμούνται στιγμές που περάσανε μαζί και αφηγούνται γεγονότα από την εποχή της δικτατορίας. Ο Ανδρέας Χριστοφίδης, γενικός διευθυντής Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου 1967-1974, αφηγείται το περιστατικό που συνέβη το καλοκαίρι του 1974, κατά την τουρκική εισβολή, της επικοινωνίας του Μακάριου με τον Παύλο Μπακογιάννη προκειμένου να μεταδοθεί η είδηση ότι ήταν ζωντανός.

Στο Μόναχο γνώρισε τη Ντόρα Μητσοτάκη, κόρη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, φοιτήτρια τότε στο Πανεπιστήμιο της ίδιας πόλης, την οποία και παντρεύτηκε το 1974. Μαζί της απέκτησε δύο παιδιά, την Αλεξία και τον Κώστα. Η Ντόρα Μπακογιάννη θυμάται τη γνωριμία της μαζί του και μιλάει για τον σύζυγο και πατέρα Παύλο Μπακογιάννη. Για τον χαρακτήρα του Παύλου Μπακογιάννη μιλούν, ακόμη, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και η σύζυγός του Μαρίκα.

Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, το 1974 ο Παύλος Μπακογιάννης επέστρεψε στην Ελλάδα και μετά από πρόταση του Κωνσταντίνου Καραμανλή ανέλαβε Αναπληρωτής Διευθυντής της ΕΙΡΤ, θέση από την οποία αποχώρησε. Για την περίοδο αυτή μιλάει ο Νίκος Λιναρδάτος, υφυπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης 1974. Ακολουθώντας τη δημοσιογραφική καριέρα, το 1982, ο Παύλος Μπακογιάννης ανέλαβε εκδότης – διευθυντής του εβδομαδιαίου περιοδικού «ΕΝΑ» ως το Φεβρουάριο του 1985. Ο Κώστας Γεωργίου, πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής του περιοδικού «ΕΝΑ», θυμάται τη συνεργασία του μαζί του.

Από το 1985 μέχρι το Σεπτέμβριο του 1989 διετέλεσε πολιτικός σύμβουλος του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και στις εκλογές του Ιουνίου του 1989 κέρδισε τη μονοεδρική περιφέρεια της Ευρυτανίας. Ο Παύλος Μπακογιάννης είχε αναλάβει ενεργό ρόλο στις συνεννοήσεις με τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου για τον σχηματισμό της κυβέρνησης Τζανετάκη, ενώ ήταν εισηγητής στην Βουλή του νόμου για την απάλειψη των συνεπειών του εμφυλίου πολέμου. Για την πολιτική του δράση, μιλούν ο Θόδωρος Κασίμης βουλευτής της ΝΔ και ο Μίμης Ανδρουλάκης, βουλευτής του Συνασπισμού.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, σκιαγραφείται επίσης το ενδιαφέρον του Παύλου Μπακογιάννη για την αναμόρφωση της γενέτειράς του. Γίνεται αναφορά στο πρώτο του βιβλίο με τίτλο: «Η Ευρυτανία και οι οικονομικές της δυνατότητες» (1960) και στην κατάρτιση ολοκληρωμένου προγράμματος ανάπτυξης για την Ευρυτανία, το οποίο υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αφήγηση: Κώστας Σιδηρόπουλος

Σκηνοθεσία: Γιάννης Κατωμέρης(26.09.1989)

Σενάριο-δημοσιογραφική έρευνα: Ζαν Κοέν

Δείτε το αφιέρωμα στη διεύθυνση: https://www.ert.gr/arxeio-afierwmata/dolofonia-toy-payloy-mpakogianni-30-chronia