Αρχείο της ΕΡΤ – Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 6 έως και την Κυριακή 12 Ιουλίου 2026.
Στο καλοκαίρι του 1976 και στα ανοιχτά θέατρα και κηποθέατρα της Αττικής μάς ξεναγεί η εκπομπή «Έρευνα». Μια «Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!» θα απολαύσουμε μέσα από το αφιέρωμα στην ιστορική συναυλία του Λουκιανού Κηλαηδόνη στον Λυκαβηττό, που πραγματοποιήθηκε στις 8 Ιουλίου 1991.
Με αφορμή τη συμπλήρωση ενενήντα χρόνων από τη γέννηση του Νίκου Ξυλούρη (7 Ιουλίου 1936), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει μια μοναδική εκπομπή-αφιέρωμα στον «αρχάγγελο» της Κρήτης. Επίσης, εξαιρετικά είναι τα αφιερώματα στον σπουδαίο κλασικό φιλόλογο Δημήτρη Μαρωνίτη, στον Γάλλο λόγιο και φιλέλληνα Ροζέ Μιλλιέξ, στον καταστροφικό σεισμό της Σαντορίνης (9 Ιουλίου 1956), με σπάνια πλάνα από το νησί, στις πρεμιέρες των εμβληματικών σειρών «Γαλήνη» και «Λούνα Παρκ» και στην Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού (6 Iουλίου).
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
6 Ιουλίου 1976: Ψυχαγωγία στην Αθήνα – Καλοκαίρι 1976
«Έρευνα» – Καλοκαιρινά θέματα
Η δημοσιογραφική εκπομπή «Έρευνα» παρουσιάζει τον κόσμο του καλοκαιρινού βαριετέ στα ανοιχτά θέατρα και στα κηποθέατρα της Αττικής. Η κάμερα επισκέπτεται γνωστά αναψυκτήρια και χώρους ψυχαγωγίας, όπως ο «Ορφεύς», η «Ανεμώνη», το Άλσος Αιγάλεω, ο «Ερμής», ο «Κήπος Μουσείου» και το Ζάππειο, καταγράφοντας αποσπάσματα από ποικίλα θεάματα. Ταχυδακτυλουργοί, ζογκλέρ, χορευτές, τραγουδιστές και επιθεωρησιακά νούμερα συνθέτουν την εικόνα μιας δημοφιλούς μορφής καλοκαιρινής διασκέδασης, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται ο ρόλος των αναψυκτηρίων ως σημαντικών χώρων ψυχαγωγίας της εποχής.
Σκηνοθεσία-παραγωγή: Δημήτρης Ποντίκας
6 Iουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Φιλιού
«Μουσικό κουτί»
Απόσπασμα από τη δημοφιλή μουσική σειρά «Μουσικό κουτί», παραγωγής 2022, στο οποίο η Ρένα Μόρφη και ο Γιώργος Ρους ερμηνεύουν το τραγούδι «Ένα φιλί», σε στίχους Νίκου Μωραϊτη και μουσική Γ. Ρους. Αξίζει να σημειωθεί ότι αρχικά το τραγούδι ερμήνευσε, το 2014, η Χάρις Αλεξίου και ότι η συγκεκριμένη τηλεοπτική σύμπραξη αποτελεί μια διαφορετική εκδοχή του. Σκηνοθεσία: Περικλής Βούρθης.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
7 Ιουλίου 1936: Γέννηση του Νίκου Ξυλούρη
«Νίκος Ξυλούρης, δύο χρόνια μετά…»
Με αφορμή τη συμπλήρωση ενενήντα χρόνων από τη γέννηση του Νίκου Ξυλούρη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει τηλεοπτική εκπομπή-αφιέρωμα στον «αρχάγγελο» της Κρήτης, των δημοσιογράφων Βαγγέλη Παναγόπουλου και Νίκου Λαγκαδινού. Για τον Νίκο Ξυλούρη, που γνώρισαν και συνεργάστηκαν, μιλούν οι: Μαρία Δημητριάδη, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Δημήτρης Χριστοδούλου, Γιάννης Μαρκόπουλος, Χρήστος Λεοντής, κ.ά. Κατά τη διάρκεια του αφιερώματος προβάλλονται μοναδικά οπτικοακουστικά ντοκουμέντα με χαρακτηριστικές ερμηνείες τραγουδιών από τον Νίκο Ξυλούρη. Η εκπομπή μεταδόθηκε από την ΥΕΝΕΔ για την επέτειο των δύο ετών από τον θάνατο του.
Σκηνοθεσία: Μεγακλής Βιντιάδης
Παραγωγή 1982
7 Ιουλίου 2006: Θάνατος του Γάλλου λόγιου και φιλέλληνα Ροζέ Μιλλιέξ
«Νυχτερινός επισκέπτης» – «Ροζέ Μιλλιέξ – Ο ‘‘Συνέλληνας’’ από τη Γαλλία»
Συμπληρώνονται φέτος είκοσι χρόνια από τον θάνατο του Ροζέ Μιλλιέξ (Roger Milliex, 1913-2006). Ο Ροζέ Μιλλιέξ, Γάλλος, ακαδημαϊκός, διανοούμενος και θερμός φιλέλληνας, αφοσιώθηκε στην ενίσχυση των ελληνογαλλικών σχέσεων και ανέπτυξε σημαντική πνευματική και πολιτιστική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Το 1939 παντρεύτηκε την Τατιάνα Γκρίτση, μετέπειτα συγγραφέα και δημοσιογράφο. Φίλος διακεκριμένων ποιητών και λογοτεχνών, συνέβαλε καθοριστικά στη γνωριμία του γαλλόφωνου κοινού με τη νεοελληνική λογοτεχνία και τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, μέσα από μεταφράσεις, μελέτες, διαλέξεις και δημοσιεύματα. Αγάπησε και θαύμασε τον ελληνικό λαό, την αντίστασή του κατά των Γερμανών, ενώ υπερασπίστηκε και τα δικαιώματα του κυπριακού λαού. Το ζεύγος Μιλλιέξ έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην προώθηση τόσο των κυπριακών γραμμάτων και τεχνών μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου όσο και των Ελλήνων καλλιτεχνών κατά τη διάρκεια της δικτατορίας στην Ελλάδα. Στην εκπομπή «Νυχτερινός επισκέπτης», παραγωγής 1997, με τον δημοσιογράφου Άρη Σκιαδόπουλο, ο Ροζέ Μιλλιέξ ανατρέχει στη ζωή και στη μακρόχρονη πορεία του στην Ελλάδα.
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς.
8 Ιουλίου 1991: Η ιστορική συναυλία του Λουκιανού Κηλαηδόνη στον Λυκαβηττό
«Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!»
Τη Δευτέρα 8 Ιουλίου 1991, πραγματοποιήθηκε η τρίτη συναυλία του Λουκιανού Κηλαηδόνη στον Λυκαβηττό, με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων παρουσίας του στην ελληνική δισκογραφία. Ο ολοκληρωμένος τίτλος της συναυλίας ήταν «Θα είμαι εκεί»-«Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!». Στη σειρά εκπομπών «Με τον Λουκιανό», που πραγματοποιήθηκαν το 2018 με την επιμέλεια της συζύγου του και ηθοποιού Άννας Βαγενά, παρουσιάζεται σε δύο μέρη, η ομώνυμη ιστορική συναυλία του Λουκιανού Κηλαηδόνη στον Λυκαβηττό. Το πολυπρόσωπο μουσικό θέαμα που παρουσίασε είχε διάρκεια τριών ωρών και συμμετείχαν περισσότερα από εκατό πενήντα άτομα. Η βραδιά ήταν χωρισμένη σε έξι θεματικές ενότητες, καλύπτοντας όλη τη μουσική πορεία του. Συμμετείχαν οι: Άννα Καλουτά, Μανώλης Μητσιάς, Αφροδίτη Μάνου, ηθοποιοί του Ελεύθερου Θεάτρου και του Θεσσαλικού Θεάτρου, Επτανησιακή χορωδία και μαντολινάτα, ο Στέλιος Βαμβακάρης με την ορχήστρα «Βασίλης Τσιτσάνης», μαζορέτες από τη Σχολή Χορού της Ελένης Σουγιουλτζή και χορευτές.
Σενάριο-σκηνοθεσία-παραγωγή: Γιάννης Χαριτίδης
Επιμέλεια υλικού: Άννα Βαγενά
9 Ιουλίου 1956: Ο καταστροφικός σεισμός της Σαντορίνης
«Ελληνικά Επίκαιρα»
Με αφορμή τα 70 χρόνια από τον καταστροφικό σεισμό της Σαντορίνης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ταινία Επικαίρων του Ιουλίου 1956, με πλάνα από την περιοδεία του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή στη σεισμόπληκτη Σαντορίνη. Παρουσιάζεται η άφιξη του πρωθυπουργού στο νησί στις 14 Ιουλίου 1956, η επίσκεψή του στις σεισμόπληκτες περιοχές του νησιού (Μεγαλοχώρι, Εμπορείο, Πύργος, Οία, Φηρά) και η αναχώρησή του την ίδια ημέρα με αρματαγωγό του Βασιλικού Ναυτικού από την Περίσσα. Στην ταινία Επικαίρων έχουν καταγραφεί σπάνια πλάνα από το νησί μετά τον σεισμό.
9 Ιουλίου 1976: Η σειρά «Γαλήνη» κάνει πρεμιέρα στην ΕΡΤ
Συμπληρώνονται, φέτος, 50 χρόνια από την τηλεοπτική πρεμιέρα της εμβληματικής σειράς «Γαλήνη». Βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη, η «Γαλήνη» αφηγείται τη ζωή προσφύγων από τη Μικρά Ασία που εγκαθίστανται στην Ανάβυσσο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Στο 19ο επεισόδιο, ο Φώτης Γλάρος (τον οποίο υποδύεται ο Γιώργος Φούντας), επιστρέφει στον συνοικισμό μαζί με τη νέα του σύζυγο Βάσω (Μίρκα Παπακωνσταντίνου), το παιδί της και τον πατέρα της, επιχειρώντας να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Παράλληλα, ο ήρωας εξακολουθεί να επηρεάζεται από τη μνήμη της πρώτης του γυναίκας, ενώ η Βάσω αποκαλύπτει σταδιακά τις τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος της, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες της προσαρμογής και της ανασυγκρότησης της ζωής των προσφύγων.
Σκηνοθεσία: Κώστας Λυχναράς
Σενάριο: Τάκης Χατζηαναγνώστου, βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη
Σκηνικά: Πέτρος Καπουράλης Κοστούμια: Τάσος Ζωγράφος Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου. Η «Γαλήνη» είναι η πρώτη τηλεοπτική δουλειά της μεγάλης συνθέτριας.
Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Γιώργος Φούντας, Μπέτυ Αρβανίτη, Πέτρος Ζαρκάδης, Τάνια Σαββοπούλου, Μίρκα Παπακωνσταντίνου, Χρυσούλα Διαβάτη, Δάνης Κατρανίδης, κ.ά.
10 Iουλίου 1856: Γέννηση του Σέρβου εφευρέτη και μηχανικού Νίκολα Τέσλα
«Balkan Express»
Το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Balkan Express», παραγωγής 2011, παρουσιάζει το πορτρέτο του Νίκολα Τέσλα, προβάλλοντας τις εφευρέσεις του και στοιχεία που σκιαγραφούν την προσωπικότητά του. Η εκπομπή επισκέπτεται το Βελιγράδι και το Μουσείο Νίκολα Τέσλα, καθώς και τον τόπο καταγωγής του, Σμίλιαν. Μιλούν ο ανιψιός του Τέσλα Σάβα Κοσάνοβιτς, ο διευθυντής του Μουσείου Τέσλα, Βλάντιμιρ Γιελένκοβιτς, ο φυσικός Μάνος Δανέζης, o επιστήμονας Σπάσογιε Βλάσιτς, και ο συγγραφέας Γιώργος Στάμκος.
Σενάριο-σκηνοθεσία: Θόδωρος Καλέσης
11 Ιουλίου 1974: Το «Λούνα Παρκ» κάνει πρεμιέρα στην ΕΡΤ
«Μηχανή του Χρόνου» – «Λούνα Παρκ»
Το συγκεκριμένο επεισόδιο της εκπομπής «Μηχανή του Χρόνου», παραγωγής 2001, με παρουσιάστρια τη Σεμίνα Διγενή, είναι αφιερωμένο στη θρυλική τηλεοπτική σειρά «Λούνα Παρκ». Καλεσμένοι της Σεμίνας Διγενή είναι βασικοί συντελεστές της σειράς, όπως οι Γιάννης Δαλιανίδης, Βασίλης Τσιβιλίκας, Άννα Παϊτατζή, Καίτη Ιμπροχώρη, Ελένη Κριτή, Ευαγγελία Σαμιωτάκη, Σωτήρης Τζεβελέκος και Έρση Δοξακοπούλου. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, μεταδίδονται χαρακτηριστικά αποσπάσματα της αγαπημένης σειράς, ενώ οι καλεσμένοι καταθέτουν τις αναμνήσεις τους από τα γυρίσματα, τη δημιουργία των χαρακτήρων και τις καινοτομίες της παραγωγής, όπως το ένθετο τηλεπαιχνίδι.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη συμβολή σημαντικών καλλιτεχνών, στην απώλεια πολύτιμου τηλεοπτικού αρχειακού υλικού και στη διαχρονική απήχηση της σειράς, ενώ η εκπομπή ολοκληρώνεται με ζωντανές μουσικές ερμηνείες.
Παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
Σκηνοθεσία: Μάνος Καμπίτης
12 Ιουλίου 2016: Θάνατος του φιλόλογου Δημήτρη Μαρωνίτη
«Παρασκήνιο» – «Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης – Από το 7 στο 8»
Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για την επέτειο δέκα ετών από τον θάνατο του Δημήτρη Μαρωνίτη. Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Παρασκήνιο», παραγωγής 2009, αφιερωμένο στον κλασικό φιλόλογο Δημήτρη Μαρωνίτη, ο ίδιος μιλάει για τη ζωή και το έργο του. Αναφέρεται εκτενώς στο μεταφραστικό έργο του πάνω σε αρχαία κείμενα και ιδίως της «Ιλιάδας», ενώ περιλαμβάνεται πλούσιο αρχειακό υλικό, με τον ίδιο να διαβάζει αποσπάσματα από κείμενα και ποιήματα σε εκδηλώσεις στο Θέατρο Τέχνης και στο Μουσείο Μπενάκη. Προβάλλεται, ακόμα, απόσπασμα από την παράσταση της «Ηλέκτρας» σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Μαυρίκιου το 1998 στην Επίδαυρο, με τον Δημήτρη Μαρωνίτη να υποδύεται τον παιδαγωγό, καθώς και απόσπασμα από τη συνέντευξή του στον Λάκη Παπαστάθη τον Αύγουστο του 1998, με αφορμή την προαναφερθείσα παράσταση. Περιλαμβάνονται, επίσης, πλάνα από την παράσταση «Μαύρη Γαλήνη» στο Θέατρο Νέου Κόσμου, σε σκηνοθεσία- ερμηνεία του Γιάννη Τσορτέκη, βασισμένη στο ομότιτλο κείμενο του Μαρωνίτη, το οποίο γράφτηκε στα κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ κατά τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάκου
Οργάνωση παραγωγής: Τάκης Χατζόπουλος.
