Πεδιόμετρο αντί …πυξίδας!

Ο πιο γρήγορος και εύκολος τρόπος για να ληφθεί το σήμα ενός δορυφόρου, είναι να χρησιμοποιηθεί το πεδιόμετρο ως αναλυτής φάσματος. Στην κατάσταση αυτή, το όργανο χρησιμοποιεί ορθογώνιο σύστημα αξόνων, με τη στάθμη στον κατακόρυφο άξονα και τη συχνότητα στον οριζόντιο. Η συχνότητα, όπως είναι λογικό, δεν είναι η συχνότητα που μεταδίδεται από το δορυφόρο, αλλά η υποβιβασμένη (downconvert) από τον τοπικό ταλαντωτή, δηλαδή ανήκει στην μπάντα IF (900-2150ΜΗz). Είναι λογικό, όπου υπάρχει αναμεταδότης να υπάρχει και κορυφή, ενώ όταν οι κορυφές γίνονται εντονότερες, η ευθυγράμμιση πιάτου-δορυφόρου είναι καλύτερη. Από τις βασικές λειτουργίες του αναλυτή φάσματος είναι η δυνατότητα span, που αυξομειώνει τον οριζόντιο άξονα, δηλαδή τη συχνότητα, παρέχοντας περισσότερη ή λιγότερη ανάλυση στο φάσμα συχνοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο μάλιστα, υπολογίζουμε τη ρύθμιση skew του LNB, έχοντας δηλαδή, “ανοίξει” πολύ το φάσμα, βλέποντας με λεπτομέρεια δύο καμπύλες ψηφιακών σημάτων.

Πέραν του αναλυτή φάσματος, το άλλο πρόσωπο του πεδιομέτρου ανήκει στις μετρήσεις, που ανάλογα το μοντέλο, είναι αρκετά διαφορετικές. Εκτός από τη στάθμη του εκάστοτε αναμεταδότη, το πεδιόμετρο μπορεί να παρέχει και άλλες μετρήσεις, όπως το λόγο σήματος προς θόρυβο (S/N) για τα αναλογικά κανάλια ή το λόγο φέρουσας προς σήμα (C/N) για τα ψηφιακά πακέτα. Οι μετρήσεις αυτές υποστηρίζονται από τα περισσότερα όργανα της αγοράς.

Το φάσμα του δορυφόρου μπορεί να φαίνεται τέλεια στην οθόνη του πεδιομέτρου, όμως ανήκει στο δορυφόρο που θέλουμε να στοχεύσουμε;; Την κατάσταση αυτή αντιλήφθηκαν σχετικά νωρίς οι κατασκευαστές και πρόσθεσαν άλλη μία λειτουργία στα μοντέλα τους. Τη δυνατότητα αναπαραγωγής εικόνας των τηλεοπτικών καναλιών. Φυσικά, για να πραγματοποιηθεί κάτι τέτοιο δεν χρειάζεται μόνο οθόνη, έγχρωμη ή ασπρόμαυρη, αλλά και ένας αποδιαμορφωτής QPSK. Με δεδομένη πλέον και την παρουσία εικόνας και, χρησιμοποιώντας ως σύμμαχο μία λίστα καναλιών, η οποία είναι πολύ εύκολο να βρεθεί στο internet ή στις τελευταίες σελίδες του περιοδικού μας, η εύρεση του δορυφόρου είναι πανεύκολη, αφού το μόνο που απαιτείται είναι να τσεκάρουμε αν το απεικονιζόμενο στην οθόνη κανάλι, υπάρχει στη λίστα. Ακριβώς για αυτό το λόγο, μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι δορυφόροι για να γίνονται εύκολα αντιληπτοί, διατηρούν ένα αναλογικό κανάλι στους αναμεταδότες τους.

Περνώντας όμως στο σήμερα, οι σύγχρονες τάσεις θέλουν τα πεδιόμετρα να διαθέτουν αναγνώστη της ψηφιακής πληροφορίας που στέλνουν οι δορυφόροι και αποδίδουν την ταυτότητά τους. Με αυτή τη λειτουργία, τα πεδιόμετρα που τη διαθέτουν, μπορούν να παρέχουν αυτόματα το όνομα του δορυφόρου, τη θέση του και τον transponder στον οποίο ήμαστε κεντραρισμένοι. Η ψηφιακή τεχνολογία σε όλο της το μεγαλείο…

Συνεχίζοντας στο σήμερα και στην ψηφιακή εποχή, τα περισσότερα πεδιόμετρα διαθέτουν δυνατότητα απεικόνισης εικόνας ψηφιακών καναλιών, ενσωματώνοντας αποκωδικοποιητή MPEG. Όπως γνωρίζουμε, οι δορυφόροι έχουν “αδειάσει” από αναλογικά κανάλια, αφού καταλαμβάνουν πολύ περισσότερο χώρο και απέχουν πολύ από το …HD!

Ανάλογη είναι και η τάση που επικράτησε στον τομέα των μετρήσεων, αφού ως γνωστό η μέτρηση στάθμης σήματος και ο λόγος C/N, δεν αποτελούν και το βέλτιστο τρόπο απεικόνισης της ποιότητας ενός ψηφιακού σήματος. Γι’ αυτό, δημιουργήθηκαν νέου τύπου μετρήσεις, όπως αυτή του BER, η οποία μετρά τον αριθμό των λανθασμένων δεδομένων που φτάνει στο πεδιόμετρο, σε σχέση με τη συνολική ποσότητα των δεδομένων που λαμβάνει. Η μέτρηση BER, σίγουρα αντικατοπτρίζει με τον καλύτερο τρόπο την ποιότητα του λαμβανόμενου σήματος, αλλά παρόλα αυτά, δεν είναι η ιδανικότερη, αφού το ψηφιακό σήμα μετά τη λήψη του, υπόκειται σε μια διαδικασία, που ονομάζεται διόρθωση λαθών. Έτσι, η νέα τάση είναι να μετρείται το BER μετά τη διόρθωση λαθών, αφού τα εναπομείναντα λανθασμένα πακέτα είναι εκείνα που καθορίζουν την ποιότητα του τελικού σήματος.

Όπως είναι γνωστό, ένας τεχνικός δεν πραγματοποιεί μόνο εγκαταστάσεις δορυφορικής TV, αλλά και επίγειας TV ή FM radio, γι’ αυτό, πολλά από τα μοντέλα συνδυάζουν και τέτοιου τύπου δυνατότητες. Παράλληλα, πολλά πεδιόμετρα έρχονται και με αποδιαμορφωτές QAM και COFDM, κάτι που σημαίνει χρήση σε καλωδιακή και επίγεια ψηφιακή TV. Οι δυνατότητες αυτές δεν είναι απαραίτητο να βρουν εφαρμογή σε όλες τις χώρες που διανέμονται τα όργανα. Γι’ αυτό, μία άλλη τάση είχε δημιουργηθεί στην αγορά, η modular αρχιτεκτονική σχεδιασμού, σύμφωνα με την οποία τα διάφορα τμήματα που απαρτίζουν το δέκτη και εκτελούν τις διάφορες λειτουργίες, μπορούν να προστεθούν σε αυτόν, ως ξεχωριστές κάρτες. Πλέον όμως, δε συναντάμε πολλές τέτοιες υλοποιήσεις οργάνων, αφού πολλές δυνατότητες πραγματοποιούνται μέσω λογισμικών και όχι hardware καρτών, αλλά και επειδή το κόστος των κατασκευών διαρκώς μειώνεται.